Czy organizacja pozarządowa może zarabiać? To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez osoby planujące założenie fundacji lub stowarzyszenia. Wokół tego tematu krąży wiele mitów - niektórzy są przekonani, że organizacje nie mogą prowadzić działalności gospodarczej, inni myślą, że mogą działać jak zwykłe firmy.
Jak jest naprawdę? W tym artykule wyjaśniamy, na jakich zasadach fundacje i stowarzyszenia mogą prowadzić działalność gospodarczą i odpłatną pożytku publicznego.

Organizacja społeczna to nie firma - ale może mieć przychody

Zarówno fundacje, jak i stowarzyszenia mogą prowadzić działalność gospodarczą. Warunkiem jest jednak to, że:

• ich głównym celem nie jest zysk, ale realizacja celów statutowych
• całość dochodu z działalności gospodarczej musi być przeznaczona na działalność statutową
• zysk nie może być wypłacany członkom, fundatorom ani zarządowi

Organizacja, która prowadzi działalność gospodarczą, nie przestaje być organizacją pozarządową - o ile działalność ta nie staje się jej główną aktywnością.

Czym jest działalność gospodarcza?

Działalność gospodarcza to każda zorganizowana i odpłatna działalność prowadzona w sposób ciągły, której celem jest uzyskanie przychodu.
Przykłady:

• organizowanie odpłatnych szkoleń komercyjnych
• sprzedaż produktów lub usług
• prowadzenie kawiarni, sklepu, wydawnictwa

Nawet jeśli działalność nie przynosi zysku, ale jest prowadzona w sposób stały i odpłatny - będzie uznana za działalność gospodarczą.

Kiedy działalność gospodarcza wymaga wpisu do KRS?

Zawsze.
Aby organizacja mogła prowadzić działalność gospodarczą, musi mieć ją wpisaną w KRS.
Już na etapie rejestracji warto przewidzieć ją w statucie i wskazać zakres prowadzonej działalności według kodów PKD.

Jeśli decyzja o rozpoczęciu działalności zapada później, konieczne jest złożenie wniosku o zmianę wpisu do KRS.

Działalność odpłatna pożytku publicznego - na czym polega?

Działalność odpłatna pożytku publicznego to forma działalności statutowej, w której organizacja może pobierać opłaty za świadczone usługi lub oferowane działania, ale tylko w takim zakresie, aby pokryć związane z nimi koszty.

Najważniejsze zasady:

• dochód z działalności odpłatnej nie może przekroczyć kosztów jej prowadzenia
• nie wymaga wpisu do KRS jako działalność gospodarcza
• ma na celu realizację zadań statutowych, a nie osiąganie zysku

Przykład: organizacja prowadzi warsztaty i pobiera od uczestników opłatę, która pokrywa wynajem sali, zakup materiałów i wynagrodzenie prowadzącego.

Jeśli jednak opłaty przewyższą koszty albo działalność zacznie mieć charakter komercyjny - staje się działalnością gospodarczą i musi być zgłoszona do KRS.

Podstawowe różnice między działalnością odpłatną a gospodarczą

Cechy	Działalność odpłatna pożytku publicznego	Działalność gospodarcza
Cel	Realizacja celów statutowych	Realizacja celów statutowych
Dochód	Nie może przewyższać kosztów	Może przewyższać koszty
Wpis do KRS	Nie jest wymagany	Wymagany
Odbiorcy	Wskazani w ustawie lub statucie	Dowolni odbiorcy

Kto może prowadzić działalność gospodarczą?

Każda fundacja i każde stowarzyszenie, o ile spełni warunki określone w przepisach:

• fundacja musi posiadać fundusz założycielski na działalność gospodarczą - minimum 1000 zł
• organizacja musi mieć to przewidziane w swoim statucie
• zyski z działalności muszą być przeznaczone wyłącznie na realizację celów statutowych

Jeżeli organizacja posiada status OPP, działalność gospodarcza nie może być jej dominującą formą działania, a wszystkie uzyskane środki muszą służyć realizacji celów pożytku publicznego.

O czym warto pamiętać?

• Zaplanuj działalność gospodarczą już na etapie tworzenia statutu
• Prowadź ją zgodnie z zapisami w KRS i statucie
• W działalności odpłatnej nigdy nie przekraczaj kosztów - to granica, po której staje się ona gospodarczą
• Zawsze przeznaczaj dochody na cele statutowe
• Działalność gospodarcza wiąże się z dodatkowymi obowiązkami formalnymi, w tym księgowością

Potrzebujesz wsparcia? Skontaktuj się z nami!

Jeśli planujesz prowadzić działalność gospodarczą lub odpłatną w swojej organizacji, potrzebujesz pomocy przy przygotowaniu statutu lub zgłoszeniu działalności do KRS - napisz do nas przez formularz kontaktowy lub na kontakt@ngoprawnik.pl.
Pomożemy Ci z formalnościami i przeprowadzimy przez cały proces.

O nas

NGO Prawnik to inicjatywa wspierająca fundacje i stowarzyszenia w formalnościach prawnych, zakładaniu organizacji i ich bieżącej działalności. Ułatwiamy prowadzenie organizacji pozarządowych i pomagamy unikać błędów formalnych.

---